Əməliyyatdan əvvəl reabilitasiya nə verir?
Əməliyyatdan əvvəl əzələlərin gücləndirilməsi, oynaq hərəkət həcminin qorunması və əməliyyatdan sonra ediləcək məşqlərin, qoltuq ağacları və ya yeriş aparatı ilə yerişin öyrədilməsi bərpa prosesini asanlaşdırır. Bu mərhələ xüsusilə diz və bud-çanaq endoprotezindən və ön çarpaz bağ əməliyyatından əvvəl tövsiyə olunur.
Hansı əməliyyat və zədələrdən sonra?
| Nahiyə | Nümunələr |
|---|---|
| Diz | Endoprotez (süni oynaq), artroskopik menisk təmiri, ön çarpaz bağ rekonstruksiyası, diz qapağı çıxığına görə stabilizasiya əməliyyatı, kontraktura əməliyyatı |
| Bud-çanaq | Endoprotez |
| Çiyin | Rotator manşet və supraspinatus vətərinin təmiri, subakromial dekompressiya, bazu sümüyü sınıqları |
| Dirsək, əl, bilək | Sınıqlardan sonra sərtlik, fleksor vətər təmiri, bilək vətərlərinin zədələri |
| Ayaq | Barmaq sümüklərinin sınıq əməliyyatları, burxulmadan sonra yan bağların zədəsi |
| Onurğa | Fəqərə sınığına görə fiksasiya əməliyyatından sonra ağrı və hərəkət məhdudluğu |
Əməliyyat olunmayan hallarda da reabilitasiya lazım ola bilər. Məsələn, sınığa görə uzun müddət gipsdə qalan əl, dirsək və ya dizdə sərtlik yarana bilər.
Bərpa hansı mərhələlərdən keçir?
- Ağrı və şişkinliyə nəzarət. Mövqe, soyuq tətbiqi, yüngül hərəkətlər.
- Hərəkət həcminin bərpası. Cərrahın icazə verdiyi həddə passiv və aktiv məşqlər, lazım olduqda oynaq mobilizasiyası.
- Gücləndirmə. Əməliyyat olunan və ətrafdakı əzələlər üçün mərhələli yüklənmə.
- Funksional qayıdış. Yeriş, pilləkən, işə və idmana qayıdışa hazırlıq.
Hər mərhələyə keçid vaxtı əməliyyatın növündən, cərrahın tövsiyələrindən və toxumaların sağalmasından asılıdır.
Suallar
Əməliyyatdan sonra reabilitasiyaya nə vaxt başlanmalıdır?
Bu, əməliyyatın növünə görə dəyişir. Bir çox əməliyyatdan sonra ilk mərhələ məşqlərinə erkən başlanır. Dəqiq vaxtı cərrah və reabilitasiya həkimi birlikdə müəyyən edir.
Endoprotezdən sonra yenidən sərbəst yerimək mümkündürmü?
Endoprotez əməliyyatının məqsədi ağrını azaltmaq və gündəlik həyata qayıdışı mümkün etməkdir. Reabilitasiya bu məqsədin vacib hissəsidir. Bərpanın sürəti yaşdan, əməliyyatdan əvvəlki əzələ gücündən və məşqlərə riayətdən asılıdır.